Οι γίγαντες πλακί είναι το ελληνικό φαγητό με μεγάλα λευκά φασόλια ψημένα στον φούρνο με ντομάτα, κρεμμύδι, μυρωδικά και άφθονο ελαιόλαδο, ώσπου η σάλτσα να δέσει και η επιφάνεια να πάρει λίγο χρώμα. Οι ξεροί γίγαντες μουλιάζουν από το βράδυ, βράζουν σιγά ώσπου να μαλακώσουν και ψήνονται στη σάλτσα τους για περίπου μία ώρα. Είναι κυρίως πιάτο, όχι συνοδευτικό: τρώγεται χλιαρό ή σε θερμοκρασία δωματίου, με ψωμί και ένα κομμάτι φέτα, και συχνά είναι πιο νόστιμο την επόμενη μέρα.
Η συνταγή είναι για τέσσερα άτομα και ακολουθεί τον τρόπο του σπιτιού, από το ξερό φασόλι ως το ταψί. Πιο κάτω θα βρείτε ποιους γίγαντες να αγοράσετε, σε τι διαφέρουν οι πλακί από τους γιαχνί, την εκδοχή που είναι έτοιμη σε δύο λεπτά για τα βράδια που δεν μαγειρεύει κανείς, και πώς να τους φυλάξετε και να τους ζεστάνετε.
-
Χρόνος προετοιμασίας
02:30
-
Μερίδες
4
-
Κουζίνα
Ελληνική
Συστατικά
- 500g ξεροί γίγαντες
- 150ml εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο
- 2 μέτρια κρεμμύδια, ψιλοκομμένα
- 3 σκελίδες σκόρδο, σε λεπτές φέτες
- 1 καρότο, σε μικρά κυβάκια
- 1 κοτσάνι σέλινο, σε μικρά κυβάκια
- 400g ντομάτα ψιλοκομμένη κονσέρβας ή 4 ώριμες ντομάτες τριμμένες
- 1 κουταλιά της σούπας πελτέ ντομάτας
- 1 κουταλάκι ξερή ρίγανη
- 1 φύλλο δάφνης
- 1 ματσάκι μαϊντανό, ψιλοκομμένο
- 1 κουταλάκι ζάχαρη, μόνο αν η ντομάτα είναι ξινή
- 250ml από το νερό που έβρασαν οι γίγαντες
- Αλάτι και φρεσκοτριμμένο μαύρο πιπέρι

Πώς γίνονται οι γίγαντες πλακί, βήμα βήμα
- Μούλιασμα. Από το προηγούμενο βράδυ βάλτε τους γίγαντες σε μεγάλο μπολ και σκεπάστε τους με τουλάχιστον τριπλάσιο όγκο κρύο νερό. Αφήστε τους 10 με 12 ώρες. Θα διπλασιαστούν περίπου σε μέγεθος.
- Βράσιμο. Σουρώστε τους και ξεπλύνετέ τους, βάλτε τους σε μεγάλη κατσαρόλα με καθαρό κρύο νερό που να τους σκεπάζει μερικά εκατοστά και φέρτε σε βρασμό. Αφαιρέστε τον αφρό, χαμηλώστε τη φωτιά και σιγοβράστε 50 με 70 λεπτά, ώσπου ένας γίγαντας να είναι μαλακός ως μέσα αλλά να κρατάει το σχήμα του. Δοκιμάστε από τα 45 λεπτά: τα παλιότερα φασόλια θέλουν περισσότερο. Κρατήστε 250ml από το νερό και σουρώστε.
- Σάλτσα. Όσο βράζουν οι γίγαντες, ζεστάνετε το μισό ελαιόλαδο σε φαρδύ τηγάνι και μαράνετε το κρεμμύδι, το καρότο και το σέλινο σε μέτρια προς χαμηλή φωτιά για 10 λεπτά, χωρίς να πάρουν χρώμα. Προσθέστε το σκόρδο για ένα λεπτό, μετά τον πελτέ για ένα ακόμη, ανακατεύοντας. Ρίξτε την ντομάτα, τη ρίγανη και τη δάφνη, αλατοπιπερώστε και σιγοβράστε 10 λεπτά.
- Στο ταψί. Προθερμάνετε τον φούρνο στους 180°C (160°C στον αέρα). Βάλτε τους γίγαντες σε ταψί περίπου 30 × 20cm, ρίξτε από πάνω τη σάλτσα, ανακατέψτε τον μαϊντανό και προσθέστε όσο νερό από το βράσιμο χρειάζεται ώστε η σάλτσα να φτάνει στο ύψος των φασολιών. Περιχύστε με το υπόλοιπο ελαιόλαδο.
- Ψήσιμο. Ψήστε ασκέπαστο 50 με 60 λεπτά, ώσπου η σάλτσα να δέσει και οι γίγαντες από πάνω να πάρουν χρώμα. Ελέγξτε στα 30 λεπτά και προσθέστε λίγο νερό αν το ταψί φαίνεται στεγνό.
- Ξεκούραση. Αφήστε το φαγητό 15 λεπτά πριν το σερβίρετε. Καθώς χλιαίνει, η σάλτσα κάθεται και οι γεύσεις δένουν.
Ποιους γίγαντες να χρησιμοποιήσετε
Οι γίγαντες είναι μεγάλα, πλατιά λευκά φασόλια που καλλιεργούνται κυρίως στη βόρεια Ελλάδα, όπου δύο περιοχές έχουν προστατευόμενη γεωγραφική ένδειξη. Για πλακί χρειάζονται φασόλια που μένουν ολόκληρα στον φούρνο, και γι' αυτό ακριβώς καλλιεργούνται οι ελληνικές ποικιλίες.
| Φασόλια | Πού καλλιεργούνται | Συσκευασία |
|---|---|---|
| Γίγαντες Πρεσπών ΠΓΕ | Πρέσπες, Φλώρινα, βορειοδυτική Ελλάδα | 500g |
| Γίγαντες Καστοριάς ΠΓΕ | Καστοριά, βόρεια Ελλάδα | 500g |
| Βιολογικοί γίγαντες | Ελλάδα, πιστοποιημένοι βιολογικοί | 400g |
Και οι τρεις κάνουν για αυτή τη συνταγή, με τους ίδιους χρόνους. Οι γίγαντες ΠΓΕ φέρουν το όνομα της περιοχής όπου καλλιεργούνται· οι βιολογικοί είναι για μια κουζίνα που αγοράζει βιολογικά. Δείτε όλα τα ελληνικά όσπρια, ξερά και έτοιμα στο ίδιο μέρος.
Γίγαντες πλακί και γίγαντες γιαχνί: η διαφορά
Και στις δύο περιπτώσεις είναι γίγαντες μαγειρεμένοι με ντομάτα, κρεμμύδι και ελαιόλαδο. Οι πλακί τελειώνουν στον φούρνο, ασκέπαστοι, οπότε η σάλτσα δένει και η επιφάνεια ροδίζει λίγο. Οι γιαχνί μαγειρεύονται στην κατσαρόλα, στο μάτι, οπότε μένουν πιο μαλακοί και η σάλτσα πιο ρευστή. Ίδια φασόλια, άλλο τελείωμα.
| Πλακί | Γιαχνί | |
|---|---|---|
| Πού μαγειρεύεται | Στον φούρνο, ασκέπαστο | Στην κατσαρόλα, στο μάτι |
| Σάλτσα | Πηχτή, δεμένη | Πιο ρευστή, του κουταλιού |
| Χρόνος με βρασμένα φασόλια | Περίπου 1 ώρα | 30 με 40 λεπτά |
| Πώς σερβίρεται | Χλιαρό ή σε θερμοκρασία δωματίου | Ζεστό |
Η γρήγορη εκδοχή, έτοιμη σε δύο λεπτά
Για ένα βράδυ της εβδομάδας που δεν έχει μουλιάσει τίποτα, υπάρχουν οι γίγαντες γιαχνί της 3αλφα: γίγαντες ήδη μαγειρεμένοι με ντομάτα, κρεμμύδι, ελαιόλαδο και μαϊντανό, σε σακουλάκι που φυλάγεται στο ντουλάπι. Δύο λεπτά στον φούρνο μικροκυμάτων ή λίγα λεπτά σε κατσαρολάκι με μια κουταλιά νερό, και στο τραπέζι με ψωμί και φέτα.
Για ένα ντουλάπι που καλύπτει αρκετά βράδια, το σετ όσπρια για τέσσερα βράδια έχει δύο σακουλάκια γίγαντες γιαχνί και δύο ρεβιθάδα της Σίφνου.
Και η φασολάδα;
Η φασολάδα είναι το άλλο μεγάλο ελληνικό φαγητό με φασόλια: σούπα με μικρά λευκά φασόλια, καρότο, σέλινο, ντομάτα και ελαιόλαδο, που συχνά τη λένε εθνικό φαγητό. Θέλει άλλο φασόλι και άλλο τρόπο, γι' αυτό έχει τη δική της θέση στο τραπέζι. Αν τη θέλετε χωρίς μούλιασμα, η έτοιμη φασολάδα από τα φρέσκα μας προϊόντα μεταφέρεται φρέσκια και θέλει μόνο ζέσταμα.
Σερβίρισμα, συντήρηση και ζέσταμα
Σερβίρετε τους γίγαντες πλακί χλιαρούς ή σε θερμοκρασία δωματίου, ποτέ κατευθείαν από το ψυγείο, με ψωμί για τη σάλτσα και ένα κομμάτι φέτα. Τρώγονται σκέτοι για βραδινό, καμιά φορά με ελιές ή μια πράσινη σαλάτα δίπλα. Δεν έχουν κρέας, γαλακτοκομικά ή αυγά, γι' αυτό μαγειρεύονται τις νηστίσιμες μέρες που επιτρέπεται το λάδι.
Κρατάνε τρεις με τέσσερις μέρες στο ψυγείο σε κλειστό δοχείο φαγητού και τη δεύτερη μέρα είναι πιο νόστιμοι. Ζεστάνετέ τους σιγά, σκεπασμένους, στον φούρνο ή σε τηγάνι με μια κουταλιά νερό. Καταψύχονται κιόλας, ως τρεις μήνες.
Τα φασόλια, το ελαιόλαδο και τα έτοιμα φαγητά αυτής της συνταγής τα πουλάει η Greek Flavours και αποστέλλονται από την Ελλάδα. Για περισσότερα φθινοπωρινά φαγητά της κατσαρόλας, διαβάστε τον οδηγό «Όταν η ελληνική κουζίνα επιστρέφει στην κατσαρόλα». Παράδοση σε όλη την Ευρώπη.
Συχνές ερωτήσεις για τους γίγαντες πλακί
Πρέπει να μουλιάσουν οι γίγαντες;
Ναι. Οι ξεροί γίγαντες είναι μεγάλοι και σφιχτοί, και χωρίς 10 με 12 ώρες σε κρύο νερό βράζουν άνισα, με τη φλούδα να σκάει πριν μαλακώσει η ψίχα. Αν το ξεχάσετε, υπάρχει το γρήγορο μούλιασμα: βράστε τους 2 λεπτά, κλείστε τη φωτιά, αφήστε τους σκεπασμένους μία ώρα και μετά βράστε τους κανονικά. Οι έτοιμοι γίγαντες γιαχνί δεν θέλουν μούλιασμα.
Πόση ώρα θέλουν οι γίγαντες για να βράσουν;
Μετά το μούλιασμα, οι γίγαντες θέλουν συνήθως 50 με 70 λεπτά σιγανό βράσιμο πριν μπουν στον φούρνο, και μετά 50 με 60 λεπτά ψήσιμο στους 180°C. Ο χρόνος εξαρτάται από το πόσο παλιά είναι τα φασόλια: δοκιμάστε από τα 45 λεπτά και σταματήστε όταν ο γίγαντας είναι μαλακός ως μέσα αλλά ολόκληρος.
Σε τι διαφέρουν οι γίγαντες πλακί από τους γιαχνί;
Και οι δύο είναι γίγαντες μαγειρεμένοι με ντομάτα, κρεμμύδι και ελαιόλαδο. Οι πλακί ψήνονται ασκέπαστοι στον φούρνο, η σάλτσα δένει και η επιφάνεια ροδίζει λίγο. Οι γιαχνί μαγειρεύονται στην κατσαρόλα και μένουν πιο μαλακοί, με πιο ρευστή σάλτσα.
Καταψύχονται οι γίγαντες πλακί;
Ναι. Αφήστε τους να κρυώσουν εντελώς, καταψύξτε τους σε μερίδες με λίγη από τη σάλτσα τους και καταναλώστε τους μέσα σε τρεις μήνες. Ξεπαγώστε τους στο ψυγείο από το βράδυ και ζεστάνετέ τους σιγά με μια κουταλιά νερό, για να ξαναγίνει ρευστή η σάλτσα.
Είναι νηστίσιμοι οι γίγαντες πλακί;
Η παραδοσιακή συνταγή δεν έχει κρέας, γαλακτοκομικά ή αυγά: φασόλια, λαχανικά, μυρωδικά και ελαιόλαδο. Γι' αυτό μαγειρεύονται τις νηστίσιμες μέρες που επιτρέπεται το λάδι. Η φέτα που συχνά τους συνοδεύει δεν είναι νηστίσιμη και μπαίνει μόνο όταν δεν νηστεύετε.




